cemtasci
02-04-2005, 01:25 PM
Aracınızın Motor Sağlığına Giden Yol, Yakıt Deposundan Geçer
Aracınıza aldığınız yakıtın standartlara uyup uymadığını biliyor musunuz? Peki, standart dışı yakıtların aracınıza verebileceği zararları? Kullanılan ürünün kalitesi, her iş sektöründe olduğu gibi, akaryakıt sektöründe de istenilen faydayı sağlamada en önemli faktördür. Ülkemizde, zaman zaman kalite standartlarına uymayan yakıt satışı yapıldığına şahit olabiliyoruz. Gelin, aracınızda büyük zararlara yol açabilecek standart dışı yakıtları tanımak ve aracınızı korumak için dikkat etmeniz gereken noktaları inceleyelim.
1 -Aldığımız Yakıt Standartlara Uyuyor mu?
2- Yakıt Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
3- Yakıt Depolarında Su ve Kirlilik Nasıl Oluşur, Nasıl Önlenir?
4- İstasyonda Depoya Yanlış Yakıt İkmali Durumunda Ne Yapmalı?
1-Aldığımız Yakıt Standartlara Uyuyor mu?
Tüpraş tarafından imal edilen veya dağıtım firmaları tarafından ithalatı yapılan benzin ve motorinin Türk Standartları'na uyması zorunludur. Bunun amacı ise, Türkiye'de imal edilen veya ithal edilen araçların arızasız ve verimli çalışması için ihtiyacı olan yakıtın, bu yakıtı satan Türkiye'de faaliyet gösteren dağıtım şirketlerine bağlı bütün istasyonlarda aynı olmasını sağlamaktadır.
Fakat sınır ticareti kapsamında komşu ülkelerin yakıtları bir süredir giriş yapmaktadır. Tümünde olmamakla beraber çoğunda kükürt oranının yüksek (Irak'tan gelen) alevlenme noktasının düşük (İran'dan gelen) olduğu ve büyük çoğunluğunun standartlara uymadığı görülmüştür. Standart dışı kükürt oranları dizel motorlarında korozyona, motor yağının daha çabuk özelliğini kaybetmesine neden olur. Alevlenme noktası düşük motorinde ise kimya sanayiinde kullanılan ve solvent diye tabir edilen maddelerin oranı yüksektir. Solventlerin uçuculuk özellikleri yüksektir ve düşük sıcaklıklarda alevlenirler.
Son yıllarda ağır vasıta kazalarında görülen yangınların en büyük nedeni standart dışı bu ince motorindir. Ayrıca bu tip motorin, yakıt pompalarının plancır ve sit yuvalarında geri kaçaklar yaparak yakıt pompasının püskürtme basıncını yükseltemez. Bu ise yanmanın kötü olmasına, motorun güç ve çekiş kaybetmesine, egzost manifold'unda istenmeyen yanmalara sebebiyet verir. Yağlayıcı niteliği düşük bu yakıtlar yakıt pompasının elemanlarının yağlanmasını engeller ve zamanla elemanlar hasara uğrar. Yine haksız kazanç sağlamak isteyen bazı kişiler, fiyatları motorine göre daha ucuz olduğu için motor yağı imalatında kullanılan baz yağ, ekstrakt, ayçiçek, pamuk, kolza ve soya yağlarını, motorinle karıştırarak satmaktadırlar. Bu gibi ürünlerin enerji içerikleri motorin ile hemen hemen aynı düzeyde olmasına karşılık viskoziteleri çok yüksektir. Viskozite, motorinden beklenen temel özelliklerdendir. Bu tip yağlarının doğrudan yakıt olarak kullanılmaları durumunda, filtrede tıkanma ve soğukta zor çalışma, motor yağının özelliklerini yitirmesi, silindire püskürtülen yakıtın tanecik boyutunun büyük olması nedeni ile tam yanma oluşmaması, koklaşma ve motor ömrünün kısalması gibi pek çok sorun oluşmaktadır.
Benzinlere ise, benzin gibi yine hidrokarbon olan, fakat içten yanmalı benzinli motorlarda kullanılabilmesi için gerekli şartları yerine getirmeyen, kimya sektöründe çokça kullanılan ve fiyatı benzine göre daha ucuz olan solvent tabir edilen maddeler karıştırılmaktadır. Satan böylece haksız kazanç sağlamakta fakat kullanan ise mağdur olmaktadır. Solventler benzinde aranan özelliklerin hiçbirini yerine getiremez. Oktan sayıları çok düşüktür. Yakıt devresindeki plastik aksama ve kaplamalara zarar verirler. Oktan sayısının düşüklüğü motorlarda vuruntulu çalışmaya neden olur. Vuruntu ise çok kısa sürede motorun arızalanmasına, aracın yolda kalmasına neden olur. Yakıt ikmali sonrasında meydana gelen ve bir metalin üzerine çekiçle vurulduğunda ortaya çıkan sesi andıran vuruntu sesi solventli yakıtın belirtisidir. Bu şekilde araç 20-25 km sürülür ise motorun hararet yapmasına, pistonun ve subapların erimesine ve motorun sıkışmasına neden olur. Böyle bir ses duyulduğunda aracı sağa çekerek motoru durdurmalı, en yakın servise çektireceğimiz aracın yakıt deposunu tamamen boşaltarak temizlemeli, benzin filtresini değiştirmeli ve standart benzin ikmali yaptıktan sonra motoru çalıştırmalıyız.
Standart dışı yakıt ikmali yapmamak için BP istasyonlarından yakıt almanızı tavsiye ederiz. BP yeraltı stok tanklarına yerleştirdiği özel algılayıcılar sayesinde tanklara giren çıkan yakıtı 24 saat kontrol etmekte, Türkiye'nin çok büyük kısmında kendi tankerleri ile mal ikmali yaparak siz değerli müşterilerin güvenle standart yakıt almanıza çalışmaktadır.
2-Yakıt Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Yakıt almak için bir akaryakıt istasyonuna girdiğinizde;
- mümkünse depo kapağının bulunduğu tarafa en yakın benzin pompasına yanaşın
- motoru durdurun
- cep telefonunuzu kapatın
- sigaranızı aracınızın içinde söndürün ve dışarı çıkın
- pompacının aracınızın kullandığı tip yakıtı deponuza ikmal ettiğinden ve pompanın fiyat/litre göstergesinin sıfırlandığından emin olun
- yakıt alırken aracınızın başından ayrılmayın
- yakıt ikmali bittikten sonra ne ücret ödeyeceğinizi kontrol edip, ödemenizi yapın
- ödeme için aracınızın başından ayrılırken kapılarınızı kilitleyin
- kredi kartı ile yapılan ödemelerde kredi kartı fişiniz üzerinde yazan ücret ile ödemeniz gereken ücreti kontrol ettikten sonra imzalayın.
- aracınızla istasyondan ayrılmadan evvel pompa tabancasının alınmış ve depo kapağınızın takılmış olduğunu kontrol edin.
Akaryakıt pompasının vermiş olduğu yakıt miktarından bir şüpheniz var ise istasyon müdüründen yakıt aldığınız pompanın doğru mal satıp satmadığının kontrolünü talep edebilirsiniz. Her istasyonda bulunan sıvı yakıtlar için üretilmiş mühürlü ölçü kabını kullanarak bu kontrolü yaptırabilirsiniz. Aynı kontroller Sanayi Bakanlığı Ölçü ve Ayarlar Genel Müdürlüğü ekiplerince düzenli olarak yapılmaktadır. Ayrıca bu kontrollerle yetinmeyen BP, deneyimli ekiplere sayaç kontrollerini düzenli olarak yaptırmaktadır.
Pompalar sadece sıvıların bir yerden bir yere nakli için kullanılan araçlardır. Akaryakıt istasyonlarında kullanılan pompalar ile hava basmak imkansızdır. Kaldı ki, BP istasyonlarının büyük çoğunluğunda pompalar transfer yapacağı sıvı yakıtın bulunduğu tankta yerleştirilmiş tipte yani dalgıç pompadır. İstasyonda araç deposuna hava basıldı diye zaman zaman söz konusu edilen olay, pompanın ayarlarının düzgün olmaması veya müşterinin pompa sayacını iyi okuyamaması sonucu (mal alırken sıfırlanmama veya sayacın yazdığı rakamları yanlış okuma -1.000.000 TL yerine -10.000.000 TL ödeme) oluşan hatalardır.
3-Yakıt Depolarında Su ve Kirlilik Nasıl Oluşur, Nasıl Önlenir?
İçten yanmalı motorlarda (benzinli ve dizel) kullanılan yakıtlar SU İLE KARIŞMAZLAR. Nasıl ki su ile zeytinyağı birbirine karışmaz ise, su, benzin veya motorin ile de karışmaz. Suyun yoğunluğu en ağır yakıttan bile %15 civarında fazla olduğu için su yakıtın altında yani depo tabanında toplanır.
Benzin ve motorin (dizel yakıtı) normal şartlar altında (atmosfer basıncı ve oda sıcaklığında) sıvı olarak bulunurlar. Depolanmaları; dolum tesislerinde, dikey silindirik yer üstü tanklarında; akaryakıt istasyonlarında, yatay silindirik yer altı tanklarında; motorlu araçlarda ise, çeşitli geometrik şekilli araç altı ve içine yerleştirilmiş tanklarda olur.
Ne şekilde ve nerede olursa olsun akaryakıt tankları bulunduğu ortamdan hava alıp verirler. Yani bir canlı gibi nefes alıp verirler, atmosfere açıktırlar. Havalandırma boruları (nefeslikler) yardımıyla yakıt seviyesi düştükçe hava alır, yükseldikçe de hava ve yakıt buharını atmosfere atarlar. Bu hava alış verişi sırasında hava ile beraber havada bulunan nem ve toz da tanklara girer.
Tankın içinde, gece soğuyan havanın içindeki nem yoğunlaşır ve suya dönüşür. Toz da tankın dibine çöker. Depolanan yakıt ne kadar temiz olursa olsun yukarıda açıklanan nedenlerle tankların içinde su ve kirlilik oluşur. Akaryakıt istasyonlarındaki yer altı tanklarının dolum ağzı ve menhollerinden ve tank cidarının korozyondan delinmesi sonucu ile de yağmur veya yeraltı suyu girebilir. Fakat yakıt ile su karışmadığından su tankın dibine çöker.
Aracınıza aldığınız yakıtın standartlara uyup uymadığını biliyor musunuz? Peki, standart dışı yakıtların aracınıza verebileceği zararları? Kullanılan ürünün kalitesi, her iş sektöründe olduğu gibi, akaryakıt sektöründe de istenilen faydayı sağlamada en önemli faktördür. Ülkemizde, zaman zaman kalite standartlarına uymayan yakıt satışı yapıldığına şahit olabiliyoruz. Gelin, aracınızda büyük zararlara yol açabilecek standart dışı yakıtları tanımak ve aracınızı korumak için dikkat etmeniz gereken noktaları inceleyelim.
1 -Aldığımız Yakıt Standartlara Uyuyor mu?
2- Yakıt Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
3- Yakıt Depolarında Su ve Kirlilik Nasıl Oluşur, Nasıl Önlenir?
4- İstasyonda Depoya Yanlış Yakıt İkmali Durumunda Ne Yapmalı?
1-Aldığımız Yakıt Standartlara Uyuyor mu?
Tüpraş tarafından imal edilen veya dağıtım firmaları tarafından ithalatı yapılan benzin ve motorinin Türk Standartları'na uyması zorunludur. Bunun amacı ise, Türkiye'de imal edilen veya ithal edilen araçların arızasız ve verimli çalışması için ihtiyacı olan yakıtın, bu yakıtı satan Türkiye'de faaliyet gösteren dağıtım şirketlerine bağlı bütün istasyonlarda aynı olmasını sağlamaktadır.
Fakat sınır ticareti kapsamında komşu ülkelerin yakıtları bir süredir giriş yapmaktadır. Tümünde olmamakla beraber çoğunda kükürt oranının yüksek (Irak'tan gelen) alevlenme noktasının düşük (İran'dan gelen) olduğu ve büyük çoğunluğunun standartlara uymadığı görülmüştür. Standart dışı kükürt oranları dizel motorlarında korozyona, motor yağının daha çabuk özelliğini kaybetmesine neden olur. Alevlenme noktası düşük motorinde ise kimya sanayiinde kullanılan ve solvent diye tabir edilen maddelerin oranı yüksektir. Solventlerin uçuculuk özellikleri yüksektir ve düşük sıcaklıklarda alevlenirler.
Son yıllarda ağır vasıta kazalarında görülen yangınların en büyük nedeni standart dışı bu ince motorindir. Ayrıca bu tip motorin, yakıt pompalarının plancır ve sit yuvalarında geri kaçaklar yaparak yakıt pompasının püskürtme basıncını yükseltemez. Bu ise yanmanın kötü olmasına, motorun güç ve çekiş kaybetmesine, egzost manifold'unda istenmeyen yanmalara sebebiyet verir. Yağlayıcı niteliği düşük bu yakıtlar yakıt pompasının elemanlarının yağlanmasını engeller ve zamanla elemanlar hasara uğrar. Yine haksız kazanç sağlamak isteyen bazı kişiler, fiyatları motorine göre daha ucuz olduğu için motor yağı imalatında kullanılan baz yağ, ekstrakt, ayçiçek, pamuk, kolza ve soya yağlarını, motorinle karıştırarak satmaktadırlar. Bu gibi ürünlerin enerji içerikleri motorin ile hemen hemen aynı düzeyde olmasına karşılık viskoziteleri çok yüksektir. Viskozite, motorinden beklenen temel özelliklerdendir. Bu tip yağlarının doğrudan yakıt olarak kullanılmaları durumunda, filtrede tıkanma ve soğukta zor çalışma, motor yağının özelliklerini yitirmesi, silindire püskürtülen yakıtın tanecik boyutunun büyük olması nedeni ile tam yanma oluşmaması, koklaşma ve motor ömrünün kısalması gibi pek çok sorun oluşmaktadır.
Benzinlere ise, benzin gibi yine hidrokarbon olan, fakat içten yanmalı benzinli motorlarda kullanılabilmesi için gerekli şartları yerine getirmeyen, kimya sektöründe çokça kullanılan ve fiyatı benzine göre daha ucuz olan solvent tabir edilen maddeler karıştırılmaktadır. Satan böylece haksız kazanç sağlamakta fakat kullanan ise mağdur olmaktadır. Solventler benzinde aranan özelliklerin hiçbirini yerine getiremez. Oktan sayıları çok düşüktür. Yakıt devresindeki plastik aksama ve kaplamalara zarar verirler. Oktan sayısının düşüklüğü motorlarda vuruntulu çalışmaya neden olur. Vuruntu ise çok kısa sürede motorun arızalanmasına, aracın yolda kalmasına neden olur. Yakıt ikmali sonrasında meydana gelen ve bir metalin üzerine çekiçle vurulduğunda ortaya çıkan sesi andıran vuruntu sesi solventli yakıtın belirtisidir. Bu şekilde araç 20-25 km sürülür ise motorun hararet yapmasına, pistonun ve subapların erimesine ve motorun sıkışmasına neden olur. Böyle bir ses duyulduğunda aracı sağa çekerek motoru durdurmalı, en yakın servise çektireceğimiz aracın yakıt deposunu tamamen boşaltarak temizlemeli, benzin filtresini değiştirmeli ve standart benzin ikmali yaptıktan sonra motoru çalıştırmalıyız.
Standart dışı yakıt ikmali yapmamak için BP istasyonlarından yakıt almanızı tavsiye ederiz. BP yeraltı stok tanklarına yerleştirdiği özel algılayıcılar sayesinde tanklara giren çıkan yakıtı 24 saat kontrol etmekte, Türkiye'nin çok büyük kısmında kendi tankerleri ile mal ikmali yaparak siz değerli müşterilerin güvenle standart yakıt almanıza çalışmaktadır.
2-Yakıt Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Yakıt almak için bir akaryakıt istasyonuna girdiğinizde;
- mümkünse depo kapağının bulunduğu tarafa en yakın benzin pompasına yanaşın
- motoru durdurun
- cep telefonunuzu kapatın
- sigaranızı aracınızın içinde söndürün ve dışarı çıkın
- pompacının aracınızın kullandığı tip yakıtı deponuza ikmal ettiğinden ve pompanın fiyat/litre göstergesinin sıfırlandığından emin olun
- yakıt alırken aracınızın başından ayrılmayın
- yakıt ikmali bittikten sonra ne ücret ödeyeceğinizi kontrol edip, ödemenizi yapın
- ödeme için aracınızın başından ayrılırken kapılarınızı kilitleyin
- kredi kartı ile yapılan ödemelerde kredi kartı fişiniz üzerinde yazan ücret ile ödemeniz gereken ücreti kontrol ettikten sonra imzalayın.
- aracınızla istasyondan ayrılmadan evvel pompa tabancasının alınmış ve depo kapağınızın takılmış olduğunu kontrol edin.
Akaryakıt pompasının vermiş olduğu yakıt miktarından bir şüpheniz var ise istasyon müdüründen yakıt aldığınız pompanın doğru mal satıp satmadığının kontrolünü talep edebilirsiniz. Her istasyonda bulunan sıvı yakıtlar için üretilmiş mühürlü ölçü kabını kullanarak bu kontrolü yaptırabilirsiniz. Aynı kontroller Sanayi Bakanlığı Ölçü ve Ayarlar Genel Müdürlüğü ekiplerince düzenli olarak yapılmaktadır. Ayrıca bu kontrollerle yetinmeyen BP, deneyimli ekiplere sayaç kontrollerini düzenli olarak yaptırmaktadır.
Pompalar sadece sıvıların bir yerden bir yere nakli için kullanılan araçlardır. Akaryakıt istasyonlarında kullanılan pompalar ile hava basmak imkansızdır. Kaldı ki, BP istasyonlarının büyük çoğunluğunda pompalar transfer yapacağı sıvı yakıtın bulunduğu tankta yerleştirilmiş tipte yani dalgıç pompadır. İstasyonda araç deposuna hava basıldı diye zaman zaman söz konusu edilen olay, pompanın ayarlarının düzgün olmaması veya müşterinin pompa sayacını iyi okuyamaması sonucu (mal alırken sıfırlanmama veya sayacın yazdığı rakamları yanlış okuma -1.000.000 TL yerine -10.000.000 TL ödeme) oluşan hatalardır.
3-Yakıt Depolarında Su ve Kirlilik Nasıl Oluşur, Nasıl Önlenir?
İçten yanmalı motorlarda (benzinli ve dizel) kullanılan yakıtlar SU İLE KARIŞMAZLAR. Nasıl ki su ile zeytinyağı birbirine karışmaz ise, su, benzin veya motorin ile de karışmaz. Suyun yoğunluğu en ağır yakıttan bile %15 civarında fazla olduğu için su yakıtın altında yani depo tabanında toplanır.
Benzin ve motorin (dizel yakıtı) normal şartlar altında (atmosfer basıncı ve oda sıcaklığında) sıvı olarak bulunurlar. Depolanmaları; dolum tesislerinde, dikey silindirik yer üstü tanklarında; akaryakıt istasyonlarında, yatay silindirik yer altı tanklarında; motorlu araçlarda ise, çeşitli geometrik şekilli araç altı ve içine yerleştirilmiş tanklarda olur.
Ne şekilde ve nerede olursa olsun akaryakıt tankları bulunduğu ortamdan hava alıp verirler. Yani bir canlı gibi nefes alıp verirler, atmosfere açıktırlar. Havalandırma boruları (nefeslikler) yardımıyla yakıt seviyesi düştükçe hava alır, yükseldikçe de hava ve yakıt buharını atmosfere atarlar. Bu hava alış verişi sırasında hava ile beraber havada bulunan nem ve toz da tanklara girer.
Tankın içinde, gece soğuyan havanın içindeki nem yoğunlaşır ve suya dönüşür. Toz da tankın dibine çöker. Depolanan yakıt ne kadar temiz olursa olsun yukarıda açıklanan nedenlerle tankların içinde su ve kirlilik oluşur. Akaryakıt istasyonlarındaki yer altı tanklarının dolum ağzı ve menhollerinden ve tank cidarının korozyondan delinmesi sonucu ile de yağmur veya yeraltı suyu girebilir. Fakat yakıt ile su karışmadığından su tankın dibine çöker.